Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania i/lub działania insuliny.
Przewlekła hiperglikemia tj. zbyt wysoki poziom glukozy we krwi wiąże się z licznymi powikłaniami zarówno ostrymi jak i przewlekłymi.
Zespół stopy cukrzycowej to jedno z przewlekłych powikłań cukrzycy. Według definicji Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego jest to zakażenie i/lub owrzodzenie i/lub destrukcja tkanek głębokich stopy (np. kości) spowodowane uszkodzeniem nerwów obwodowych i/lub naczyń stopy o różnym stopniu zaawansowania. Z definicji tej wynika podział na stopę cukrzycową neuropatyczną, naczyniową i mieszaną.
Stopa cukrzycowa może wystąpić u chorych na każdy typ cukrzycy. Do czynników ryzyka jej wystąpienia należy przede wszystkim wieloletnia zła kontrola choroby i przewlekłe niewyrównanie metaboliczne. Palenie papierosów jeszcze bardziej zwiększa to ryzyko.
Leczeniem zespołu stopy cukrzycowej musi zajmować się wielospecjalistyczny zespół składający się nie tylko z diabetologów ale także podologów i chirurgów. Zdarza się że leczenie trzeba kontynuować w warunkach szpitalnych.
Zespół stopy cukrzycowej to poważne powikłanie które jest jedną z głównych przyczyn amputacji kończyn dolnych w Polsce i na świecie. Dlatego niezwykle ważna jest profilaktyka i właściwa pielęgnacja stóp u cukrzyków od samego początku. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów z cukrzycą typu 2 ponieważ w wielu przypadkach mają już oni objawy neuropatii obwodowej w momencie rozpoznania choroby.
Katarzyna Wójcik
- Chory na cukrzycę powinien mieć co najmniej raz do roku wykonywane badanie pod kątem zaburzeń czucia i niedokrwienia.
- Chorzy powinni mieć wykonywane regularne zabiegi podiatryczne (usuwanie modzeli i hiperkeratozy). Nie należy robić tego samodzielnie jeżeli nie mamy do tego odpowiednich umiejętności! Szczególnie niebezpieczne jest przycinanie samodzielne paznokci i skórek wokół nich.
- Należy nosić odpowiednie obuwie, nie może być ono za ciasne i sztywne.
- Bardzo ważna jest systematyczna pielęgnacja skóry stóp. Skóra cukrzyków jest zazwyczaj bardziej sucha i w związku z tym podatna na urazy. Należy zadbać o jej regularne nawilżanie i natłuszczanie.
- Unikanie długich gorących kąpiel- wówczas skóra jest bardziej podatna na otarcia.
- Bardzo ważna jest współpraca pacjenta z diabetologami i podologami ale także samoświadomość choroby i szybkie reagowanie na wszelkie nieprawidłowość. Niewielka ranka na stopie może w krótkim czasie przekształcić się w duże owrzodzenie a nawet sepsę i doprowadzić do amputacji.
Katarzyna Wójcik
Lekarz
Bibliografia
[1] Zalecenia PTD na rok 2022
